Szybki montaż (Fast Cut)

Szybki montaż to technika montażu filmowego, polegająca na łączeniu w krótkim czasie (np. 3 sekundy lub mniej) wielu następujących po sobie ujęć. Może służyć do szybkiego przekazania dużej ilości informacji lub zasugerowania chaosu. Podczas kręcenia dialogu między dwiema lub większą liczbą postaci szybki montaż jest także często stosowany do zmiany perspektywy widza – tak, by skupić uwagę na reakcji innej postaci na rozmowę lub zwrócić uwagę na niewerbalne działania mówiącej postaci.

Znanym przykładem szybkiego montażu jest scena prysznica w filmie „Psychoza” (1960) Alfreda Hitchcocka. Nowsze przykłady obejmują sceny musicalowe w filmie Baza Luhrmanna „Moulin Rouge!”.

Film „Piękny umysł” obficie korzysta z szybkiego montażu, przekazując w ciągu piętnastu minut setki krótkich scen. W „Biegnij, Lola, biegnij” szybki montaż wykorzystano do szybkiego opowiedzenia historii postaci epizodycznych, aby pokazać, jak pozornie błahe działania głównej bohaterki głęboko wpływają na to, co się im przydarza. W różnych momentach serii filmów „Piła” szybki montaż jest często używany w scenach z pułapkami, by ukazać ich szaleńcze zmagania o ucieczkę. Reżyser Michael Bay szeroko stosuje szybki montaż w wielu swoich filmach fabularnych, szczególnie w sekwencjach akcji, aby uczynić je bardziej dynamicznymi i intensywnymi.

Szybki montaż obejmuje dwa usystematyzowane sposoby montowania: montaż fragmentaryczny oraz hip-hopowy montaż.

Montaż fragmentaryczny:

Montaż fragmentaryczny to nowoczesny styl montażu różniący się od tradycyjnego. Nie musi on przestrzegać klasycznych zasad łączenia planów; cięcia mogą być swobodne, tworząc montaż atrakcyjny wizualnie (montażowy). Narracja jest bardziej swobodna i płynna. Często łamie przyjęte reguły i bywa niekonwencjonalny, co również nadaje obrazowi „chłodniejszy”, bardziej stylowy charakter.

Szczegółowo zob.: montaż fragmentaryczny

Hip-hopowy montaż:

Hip-hopowy montaż polega na przedstawieniu złożonego działania poprzez serię szybkich, prostych gestów, którym towarzyszą efekty dźwiękowe. Technika ta została nazwana po raz pierwszy przez Darrena Aronofsky’ego, który użył jej w filmach „Pi” i „Requiem dla snu” do ukazania scen zażywania narkotyków. Według komentarza reżysera do „Requiem dla snu” hip-hopowy montaż w filmie działa jak sample w muzyce hip-hopowej – kilkukrotnie powtarza fragmenty filmu lub wideo w jego trakcie, aby wywołać określony efekt. Technika ta wywodzi się z kultury hip-hopowej lat 90. XX wieku i łączy w sobie jump cut, po raz pierwszy zastosowany w kinie francuskiej nowej fali. Wcześnie stosowano ją m.in. w „All That Jazz” Boba Fosse’a i „Boogie Nights” Paula Thomasa Andersona. Guy Ritchie używa jej również w „Przekręcie”. Filmy Edgara Wrighta, szczególnie jego współpraca z Simonem Peggiem („Spaced”, „Wysyp żywych trupów”, „Hot Fuzz – Ostre psy” i „To już jest koniec”) wykorzystują tę technikę do wywołania efektu komicznego. Joseph Gordon-Levitt szeroko stosował ją w „Don Jonie” (2013), aby zobrazować nawyki głównego bohatera.