Szybki montaż (Fast Cut)

Szybki montaż to technika montażu filmowego polegająca na zestawianiu wielu kolejnych ujęć w krótkim czasie (np. 3 sekundy lub mniej). Może być używana do szybkiego przekazania dużej ilości informacji albo do zasugerowania chaosu. Często stosuje się ją również przy kręceniu dialogu między dwiema lub większą liczbą postaci, zmieniając punkt widzenia widza, aby skupić uwagę na reakcji innej postaci lub zwrócić uwagę na niewerbalne działania mówiącej postaci.

Jednym z najsłynniejszych przykładów szybkiego montażu jest scena prysznica w filmie Alfreda Hitchcocka „Psychoza” (1960). Nowszym przykładem są sceny musicalowe w filmie „Moulin Rouge!” Baza Luhrmanna.

Film „Łowcy umysłów” (Mindhunters) szeroko wykorzystuje szybki montaż, przekazując setki krótkich scen w ciągu piętnastu minut. W „Biegnij, Lola, biegnij” szybki montaż służy do szybkiego opowiadania historii postaci epizodycznych, aby pokazać, jak pozornie błahe działania głównej bohaterki wywierają głęboki wpływ na to, co się im przydarza. W serii filmów „Piła” w wielu momentach sceny z pułapkami są często montowane szybkimi cięciami, aby ukazać ich desperacką walkę o ucieczkę. Reżyser Michael Bay w wielu swoich filmach fabularnych intensywnie korzysta z szybkiego montażu. Najbardziej widoczne jest to w sekwencjach akcji, gdzie technika ta służy temu, by uczynić sceny bardziej dynamicznymi i gwałtownymi.

Szybki montaż obejmuje dwa wystylizowane sposoby cięcia: montaż fragmentaryczny i hip‑hopowy montaż.

Montaż fragmentaryczny:

Montaż fragmentaryczny to nowoczesny styl montażu odmienny od tradycyjnego. Nie musi on przestrzegać klasycznych zasad łączenia planów, pozwala na swobodne cięcie i tworzenie montażu atrakcji. Narracja staje się bardziej swobodna i płynna. Czasem łamie konwencje, bywa ekscentryczny, a przy tym może nadać obrazowi „chłodniejszy”, bardziej efektowny styl.

Szczegóły: montaż fragmentaryczny

Hip‑hopowy montaż:

Hip‑hopowy montaż polega na ukazaniu złożonej czynności poprzez serię szybkich, prostych akcji, którym towarzyszą efekty dźwiękowe. Termin został pierwotnie ukuty przez Darrena Aronofsky’ego, który użył tej techniki w filmach „Pi” i „Requiem dla snu” do przedstawienia scen zażywania narkotyków. Jak wynika z komentarza reżysera do „Requiem dla snu”, hip‑hopowy montaż w filmie działa jak sample w muzyce hip‑hopowej – pewne fragmenty filmu lub wideo są powtarzane w całym dziele w celu osiągnięcia określonego efektu. Technika ta wywodzi się z kultury hip‑hopowej lat 90. XX wieku i łączy się z jump cutem zapoczątkowanym w kinie francuskiej Nowej Fali. Wcześnie stosowano ją m.in. w „All That Jazz” Boba Fosse’a oraz w „Boogie Nights” Paula Thomasa Andersona. Guy Ritchie użył jej także w „Przekręcie” („Snatch”). Filmy Edgara Wrighta – najsłynniejsze to jego współprace z Simonem Peggiem („Spaced”, „Wysyp żywych trupów”, „Hot Fuzz – Ostre psy” oraz „To już jest koniec”) – wykorzystują tę technikę, aby wywołać efekt komiczny. Joseph Gordon‑Levitt szeroko użył jej w „Don Jonie” (2013), by przedstawić nawyki głównego bohatera.