Thelma Schoonmaker’s montagestijl en haar samenwerking met Scorsese

Oorspronkelijke tekst: https://www.studiobinder.com/blog/thelma-schoonmaker-editing-style/

Filmmontage is een onderschatte kunstvorm, en wordt vaak niet naar waarde geschat. Montage is de ruggengraat van filmmaken – het vergt enorm veel werk en toewijding aan het vak, waaronder het ontwikkelen van je eigen unieke montagestijl en het doorbreken van regels. Laten we een kijkje nemen naar Thelma Schoonmaker, een van de meest succesvolle en beroemde monteurs in Hollywood, en zien wat haar tot een van de meest vooraanstaande figuren in de industrie maakt. In dit artikel bekijken we de biografie van Thelma Schoonmaker, haar unieke montagestijl, en natuurlijk haar tientallen jaren durende samenwerking met filmmaker en filmtechnisch pionier Martin Scorsese.

Hoe Thelma de montagewereld binnenkwam

Schoonmaker is bekend om haar werk aan films als Raging Bull, The Aviator, The Irishman, The Departed, The Wolf of Wall Street en nog veel meer films waar je waarschijnlijk van houdt. Laten we kijken naar Schoonmakers leven voordat ze de tweede meest genomineerde editor in de geschiedenis van de Oscars werd.

Thelma werd geboren in Algerije als kind van Amerikaanse expats, maar bracht haar vroege jeugd door op Aruba. Pas toen ze vijftien was verhuisde ze met haar familie naar de Verenigde Staten om haar opleiding voort te zetten. Verrassend genoeg was filmmontage niet haar oorspronkelijke passie. Ze studeerde politicologie en internationale diplomatie aan Cornell University.

Het was tijdens een postgraduaatprogramma in primitievenkunst aan Columbia University dat ze al snel de weg insloeg naar haar status als bekroond editor.

Hoewel Schoonmaker niet via de filmschool in het vak rolde, vond ze haar passie al snel. Tijdens het programma zag ze in The New York Times een advertentie voor een baan als assistent-editor. Ze solliciteerde en kreeg de baan, ontdekte al snel hoe interessant het werk was en schreef zich daarna in voor een montagecursus aan de New York University.

In de filmindustrie is netwerken de sleutel tot succes, en dat gold ook voor Schoonmaker. Tijdens haar cursus aan NYU ontmoette ze de jonge filmmaker Martin Scorsese, die haar vroeg de montageproblemen van zijn eerste film op te lossen. De twee zouden vervolgens samenwerken aan 23 speelfilms (en het aantal groeit nog steeds).

Schoonmaker en Scorsese staan bekend om hun gebruik van improvisatie, en Schoonmaker zegt dat ze daar dol op is. Herinner je bijvoorbeeld de cruciale scène in The Departed waarin Jack Nicholson een pistool op Leonardo DiCaprio richt nadat hij ontdekt heeft dat hij een undercoveragent is? Die scène was volledig geïmproviseerd en Leonardo’s reactie was in real time!

Ik hou ervan geïmproviseerde scènes te monteren, omdat het voelt alsof je een puzzel in elkaar zet – zo voelt het om met geïmproviseerde scènes te werken. Je moet een manier vinden om de scène dramatisch te laten werken, en ik doe dat graag.
— Thelma Schoonmaker

Samenwerking met Martin Scorsese

Veel succesvolle mensen zeggen dat samenwerking een cruciale factor is voor succes, en dat geldt zeker voor Schoonmaker en Scorsese, die samen talloze bekroonde films hebben gemaakt, waaronder de drieënhalf uur durende film The Irishman.

Schoonmaker is tijdens haar succes altijd bescheiden gebleven en benadrukt steeds het belang van samenwerking, teamwork en het waarborgen dat de visie van de regisseur wordt gerealiseerd. Schoonmakers montagetechniek, gecombineerd met Scorsese’s regiestijl, heeft een van de beste creatieve combinaties in de filmgeschiedenis opgeleverd.

Filmmontage is allesbehalve eenvoudig. Schoonmaker en Scorsese besteden enorme hoeveelheden tijd aan het creëren van epische filmische beelden voor films als Raging Bull, die uiteindelijk werd uitgeroepen tot een van de beste films van de jaren tachtig. Voor de montage van die film ontving Schoonmaker haar eerste Oscar.

De film was zo succesvol en hun samenwerking werkte zo goed, dat ze sindsdien elke speelfilm van Scorsese heeft gemonteerd.

Een van de kenmerken van Thelma Schoonmakers montage is haar vermogen om met geïmproviseerd materiaal te werken, zoals te zien is in films als Raging Bull en The Wolf of Wall Street. Schoonmaker zegt dat juist haar werk aan documentaires haar heeft geholpen haar vaardigheid in het monteren van geïmproviseerde filmfragmenten te trainen. De samenwerking met Scorsese is pure co-creatie. Hoewel het zijn visie is, vertrouwt hij op haar om hem te helpen die te verwezenlijken. Dat is de kern van de relatie tussen regisseur en editor: communicatie.

De montagestijl van Thelma Schoonmaker

Als je denkt dat goede montage betekent dat mensen niet merken dat er wordt gemonteerd, dan geldt dat niet voor de films van Thelma Schoonmaker. Het geheim achter groot vakmanschap is het loslaten van conventionele regels, en precies dat hebben Schoonmaker en Scorsese bereikt met hun manier van filmen en monteren. Thelma Schoonmakers montagestijl en unieke technieken zijn een van de redenen waarom haar films met Scorsese zo succesvol zijn.

Freeze frames

Wanneer een enkel beeld herhaaldelijk op het scherm wordt getoond, “bevriest” de actie en ontstaat een stilstaand shot (vergelijkbaar met een foto). In Goodfellas gebruikt Scorsese’s visuele aanpak freeze frames om de actie stil te zetten tijdens belangrijke momenten in Henry’s leven. Zoals wanneer hij naar beneden kijkt naar de kist en zegt: “As far back as I can remember, I always wanted to be a gangster.”

Je ziet het ook wanneer Henry de auto in brand steekt. De freeze frames worden gebruikt om het publiek inzicht te geven in de sleutelmomenten in het leven zoals Henry zich die herinnert, waardoor we ons sterker met het personage identificeren.

Flash cuts

De term spreekt enigszins voor zich. Hierbij worden cameraflitsen als montagemiddel gebruikt. Schoonmaker gebruikt flash cuts in veel van Scorsese’s films op verschillende manieren om verschillende emoties te vangen. In The Aviator worden flash cuts gebruikt als een desoriënterend effect. Wanneer Hughes met Harlow over de rode loper loopt, flitsen de camera’s van de paparazzi in zijn gezicht en worden de flash cuts achter elkaar gemonteerd; het is duidelijk dat hij zich ongemakkelijk voelt bij alle aandacht. De flash-cut-montage helpt een gevoel van desoriëntatie te creëren, zodat het publiek ervaart wat het personage ervaart.

Slow motion

Slow motion is een effect in de montage waardoor de tijd trager lijkt te verlopen. In Raging Bull wordt deze techniek gebruikt wanneer het personage Ray Robinson Jake tot bloedens toe slaat. De slow motion van de zware klappen werkt in deze vechtscène doordat het een contrast creëert en een groter gevoel van chaos oproept. Slow motion verhoogt de intensiteit van de actie, bouwt spanning op en houdt het publiek op het puntje van zijn stoel.

Uiteindelijk bestaan er geen universele waarheden in montage. Er is geen “juiste” manier, omdat je kunt monteren (of juist niet kunt monteren) op basis van hoe je wilt dat het publiek zich voelt.

Soms houden we van een zekere ruwheid in de montagestijl, waar Hollywood-editors doorgaans niet van houden. Hollywood-editors verkiezen vaak een heel gepolijste stijl, waarbij alle oneffenheden zijn weggewerkt. Maar soms laten Marty en ik die hobbels juist zitten, omdat ze de film een zekere stevigheid geven, een soort realiteit.

— Thelma Schoonmaker