Wat is de “regel van drie” – een literaire schrijftechniek

De regel van drie is een van de belangrijkste regels in het schrijven – maar wat is de regel van drie nu eigenlijk? We gaan deze boeiende en praktische regel verkennen aan de hand van voorbeelden in zinnen, situaties en verhalen. Dit artikel dient als naslaggids, zodat je het erbij kunt pakken wanneer je tijdens het schrijven vastloopt.

Waarom is de regel van drie belangrijk?

Deze regel beïnvloedt alles, van zinsstructuur tot plot. Belangrijker nog: hij is uitgegroeid tot een ingebakken communicatiemodel voor mensen over de hele wereld. We bekijken deze regels één voor één, maar laten we eerst definiëren wat de regel van drie is.

Wat is de regel van drie?

De regel van drie is een narratief principe dat stelt dat mensen concepten, situaties en ideeën gemakkelijker begrijpen wanneer ze in groepen van drie worden aangeboden. In de loop der tijd hebben antropologen bevestigd dat dit een archetypisch principe is dat op drie niveaus werkt: zinnen, situaties en verhalen.

Subtypes van de regel van drie

• Drie woorden die dezelfde betekenis uitdrukken (leven, vrijheid en het nastreven van geluk)

• Drieslagzin: gebruikt wanneer drie nevenschikkingen een vergelijkbaar aantal woorden of lettergrepen hebben (veni, vedi, vici); (ik kwam, ik zag, ik overwon)

We weten dus dat deze regel een belangrijk schrijfprincipe is, maar hoe wordt hij nu precies toegepast op de drie niveaus: zinnen, situaties en verhalen?

De regel toegepast op zinnen

Deze regel wordt misschien wel het vaakst in zinnen gebruikt. Ook al voelt het soms een beetje geforceerd, in de praktijk is het bijna altijd bevredigend.

In ons artikel over De schorpioen en de kikker stond bijvoorbeeld deze zin: “Het verhaal van De schorpioen en de kikker kan worden gebruikt om personage-archétypen te demonstreren, te ondermijnen en over te brengen.”

In dit voorbeeld gebruikt de zin de regel om drie werkwoorden te benadrukken: demonstration (demonstreren), subvert (ondermijnen) en communicate (communiceren). De regel hoeft echter niet per se met werkwoorden te werken; hij kan ook met zelfstandige naamwoorden worden toegepast.

Neem dit voorbeeld uit ons artikel over de beste films van John Carpenter: zijn verhalen onderzoeken de donkere kant van het onbekende (the dark side of the unknown), de hoogmoed van menselijke instituties (the hubris of man’s institutions), en het tussengebied waar wetenschap en de spirituele wereld elkaar ontmoeten (the middle ground where science and the spiritual world meet).

Laten we die zelfstandige naamwoorden vet zetten: de donkere kant van het onbekende, de hoogmoed van menselijke instituties, en het tussengebied waar wetenschap en de spirituele wereld elkaar ontmoeten. Dat klinkt soepel.

Je zult deze regel ook vaak in marketing tegenkomen. Hieronder staan enkele slogans en filmtitels die de regel van drie gebruiken.

• The Good, the Bad, and the Ugly / De goeie, de slechte en de lelijke

• Lock, Stock and Two Smoking Barrels / Lock, Stock and Two Smoking Barrels

• Stop, Look and Listen / Stop, kijk en luister

• Sex, Lies and Videotape / Sex, Lies and Videotape

• Snap! Crackle! Pop! / Klik! Krak! Boem! (Snap! Crackle! Pop!)

Kortom, deze regel is een belangrijk onderdeel bij het formuleren van pakkende titels en zinnen. Houd hem in gedachten tijdens het schrijven om je tekst vloeiender te maken.

De regel maakt situaties complexer

Hoe vaak heb je in een film of tv-serie gezien dat een personage het plan van de antagonist in een groep van drie samenvat?

“Hij is van plan de transportschepen van de prinses aan te vallen, haar gevangen te nemen en vervolgens haar thuisplaneet te vernietigen.”

We zien dit niet alleen in Star Wars, maar in vrijwel alle verhalen die de mensheid kent. Wanneer je de regel van drie gebruikt om een situatie te beschrijven, moet je het belangrijkste onderdeel tot het laatst bewaren.

Denk erover na: je wilt de belangrijkste informatie niet als eerste geven, omdat de twee volgende punten dan onbelangrijk lijken.

Soms is het belangrijkste element juist het meest vergeetbare. In het script van Star Wars beschrijft Obi-Wan Kenobi Anakin Skywalker als “de beste piloot in de melkweg, een vindingrijke krijger, en ook een goede vriend.”

“De beste piloot in de melkweg” lijkt het belangrijkst, maar in werkelijkheid is “vriend” het cruciale element. Lucas gebruikt het getal drie op een slimme manier om een emotionele sfeer op te roepen die resoneert.

De regel specificeert de structuur van de plot

Deze regel vormt ook de basis van de klassieke driedelige structuur. De driedelige structuur stelt dat elk verhaal het best werkt in drie delen: begin, midden en einde.

Structuurgedachte voor het monteren van trailers

De kracht van drie komt ook tot uiting op macroniveau, bijvoorbeeld in relaties tussen personages. Hier zijn enkele veelvoorkomende voorbeelden:

• De drie musketiers

• De drie biggetjes

• De drie stooges

• De drie bezoeken aan de hut van Zhuge Liang (San gu mao lu)

• Harry, Ron en Hermelien (Harry Potter)

• Luke, Leia en Han Solo (Star Wars)

• Bella, Edward en Jacob (Twilight)

• De geest van vroegere kerst, de geest van huidige kerst en de geest van toekomstige kerst (A Christmas Carol)

Enkele van de beroemdste relaties tussen personages in de geschiedenis zijn op het getal drie gebaseerd. Er zijn drie manieren om een trio van personages te schrijven: de eerste is om drie personages op één lijn te plaatsen (zoals de drie wijzen). De tweede manier is om conflict te laten ontstaan tussen Harry, Ron en Hermelien. De derde manier is een liefdesdriehoek creëren tussen Bella, Edward en Jacob. Het verschil tussen de tweede en derde manier is simpelweg of er wel of geen romantisch element aanwezig is.

De voorbeelden in dit artikel zijn slechts enkele manieren om deze regel toe te passen. Let de volgende keer dat je leest of een film kijkt eens op hoe de auteur de regel van drie gebruikt – de kans is groot dat je daarbij iets nieuws leert over narratieve patronen.