Gids voor verhalen vertellen: een uitgebreide uitleg van Dan Harmons Story Circle

Verhalen vertellen is altijd met ons meegegaan. Antropoloog Joseph Campbell verzamelde verhalen van over de hele wereld en ontdekte dat ze allemaal dezelfde basisstructuur hebben. Campbells “Reis van de Held” beschrijft elke fundamentele stap van deze verhalenstructuur. Decennia later bouwde Dan Harmon voort op dit idee en creëerde de “Story Circle”. In Dan Harmons Story Circle zijn er 8 basisstappen die vrijwel elk verhaal kunnen begeleiden van fade in tot fade out.

De universele taal van verhalen

Er zijn twee universele talen. De ene is wiskunde … de andere is verhaal. Verhalen vertellen is een onderdeel van de menselijke ervaring. We dragen geschiedenis over via verhalen, leren daaruit hoe we moeten leven en beantwoorden er vragen mee over “goed” en “fout”.

Je hebt geen doctoraat in Engelse literatuur nodig om te begrijpen of een verhaal goed is of niet. We weten allemaal wat een verhaal zou moeten doen, zelfs als we dat niet helder kunnen verwoorden. Misschien is het meest bepalende narratieve element voor het slagen of falen van een verhaal wel de verhalenstructuur.

Ons doel vandaag is om een narratieve formule toe te lichten: Dan Harmons Story Circle. Laten we beginnen met een eenvoudige definitie.

Wat is Dan Harmons Story Circle?

Dan Harmons Story Circle is een verhalenstructuur die is opgedeeld in acht verschillende delen en de reis van de protagonist vertelt. Deze acht stappen worden ook wel het “story embryo” of “plot embryo” genoemd, en schetsen het proces waarin een personage buiten zijn alledaagse leven een doel nastreeft. Of ze dat doel nu bereiken of niet, uiteindelijk keren ze veranderd terug naar hun normale leven.

Scenarioschrijver en regisseur Dan Harmon is vooral bekend van Community en Rick and Morty.

De 8 stappen van Dan Harmons Story Circle:

1. Jij – een personage bevindt zich in een comfortabele situatie,

2. Nodig – maar ze willen iets.

3. Gaan – ze betreden een onbekende omgeving,

4. Zoeken – en passen zich daaraan aan

5. Vinden – ze krijgen wat ze willen,

6. Nemen – en betalen daar een hoge prijs voor

7. Terugkeren – daarna keren ze terug naar hun vertrouwde omgeving

8. Veranderen – maar zijn veranderd

Toegegeven, de acht stappen van de Story Circle hierboven zijn sterk vereenvoudigd. De onderstaande afbeelding toont de volgorde en de vorm van deze structuur.

Waarom is de Story Circle een cirkel? Waarom is het geen rechte lijn van stap 1 naar stap 8? De cirkel geeft het verhaal een onzichtbare stuwende kracht, bijna als een achtbaan.

De protagonist begint bovenaan het verhaal en maakt onvermijdelijk een symbolische afdaling door het verhaal heen, die in de Story Circle ook letterlijk als een afdaling wordt weergegeven. Onderaan de cirkel bevindt de protagonist zich letterlijk én symbolisch in een “dal”, en hun uiteindelijke weg naar succes wordt eveneens visueel in de cirkel zichtbaar.

Je zult als eerste merken dat Harmons Story Circle heel dicht bij het dagelijks leven staat. De verhalen die we vaak vertellen, volgen (heel natuurlijk) meestal Dan Harmons Story Circle. De legendarische scenarioschrijver zelf heeft de Story Circle en hoe die werkt uitgelegd in een aflevering van Rick and Morty.

Je moet gaan zoeken, vinden, nemen, terugkeren, veranderen. Deze acht stappen vormen Dan Harmons Story Circle. Verhalen vertellen is immers de manier waarop wij de wereld om ons heen begrijpen. Je kunt de Story Circle ook zien als een compacte versie van Joseph Campbells “Reis van de Held”. Blake Snyders Save the Cat! is ook een drie-akterstructuur die een vergelijkbaar pad volgt.

Campbells werk heeft grote invloed gehad op George Lucas bij het creëren van de meest succesvolle filmreeks uit de geschiedenis: Star Wars. Je ziet de invloed van Campbell ook terug in The Matrix, Harry Potter en The Lord of the Rings.

Stap 1: Jij

De kern van de stap “Jij” is het vaststellen van de protagonist van het verhaal. De protagonist hoeft niet per se een individu te zijn; het kan ook een familie of een team zijn. Dit is het moment waarop we de protagonist leren kennen, en de kans krijgen om hen te begrijpen voordat het verhaal echt begint.

Dit is cruciaal voor het opbouwen van een boeiende karakterboog. Een belangrijk onderdeel van verhalen vertellen is de “transformatie” die de protagonist tijdens zijn reis doormaakt. In deze fase leggen we de basis voor de karakterboog, zodat we die transformatie aan het einde van het verhaal kunnen beoordelen. Tegelijkertijd is dit een sleutelperiode om de omgeving van het personage te begrijpen: de wereld waarin ze leven, de regels van die wereld en hoe zij daarin passen.

Als we naar onze casestudy’s kijken, zien we hoe de stap “Jij” eruitziet.

• Toy Story – We maken kennis met Woody en zien hoe blij hij is als Andy’s favoriete speelgoed.

• Inception – We maken kennis met Cobb en leren dat hij als contractor informatie uit het onderbewustzijn van mensen steelt.

• Star Wars – We ontmoeten Luke, die vastzit op de boerderij van zijn oom, verlangend om de buitenwereld te verkennen.

Stap 2: Nodig

Zodra we de protagonist en hun wereld kennen, is de volgende stap erachter komen wat ze “nodig” hebben. Er gebeurt iets met de protagonist dat een probleem of vraag oproept (met andere woorden: een inciting incident). Hier begint het verhaal vorm te krijgen – als “Jij” de “wie” van het verhaal is, dan is “Nodig” de “wat”.

Hier leren we het hoofddoel van de protagonist kennen, en de zoektocht naar dat doel drijft de rest van het verhaal.

• Toy Story – Met de komst van Buzz Lightyear moet Woody een manier vinden om weer Andy’s favoriete speelgoed te worden.

• Inception – Cobb moet beslissen of hij Saito’s opdracht aanneemt, die hem mogelijk de kans geeft om naar huis terug te keren naar zijn kinderen.

• Star Wars – Wanneer R2-D2 het bericht van prinses Leia aflevert, nodigt Obi-Wan Luke uit om met hem mee te gaan om de plannen van de Death Star te bezorgen.

Stap 3: Gaan

De behoefte zet ons aan tot actie. “Gaan” markeert de eerste stap van de protagonist in de richting van hun behoefte. Daarom hoor je zo vaak dat “we een proactieve protagonist nodig hebben”. Als er alleen een “behoefte” is en geen “actie”, is het verhaal afgelopen. Als je je eigen script schrijft, zorg er dan voor dat de behoefte zo dwingend is dat de protagonist niet kan weigeren.

Het oversteken van deze derde stap betekent ook dat de protagonist de onderste helft van de Story Circle ingaat, afscheid neemt van zijn oorspronkelijke wereld en echt een onbekend gebied binnenstapt.

• Toy Story – Nadat Woody Buzz Lightyear uit het raam heeft geduwd, keren de andere speelgoedfiguren zich tegen hem. Andy neemt Woody mee naar Pizza Planet.

• Inception – Cobb begint een team samen te stellen om Saito’s opdracht uit te voeren, waaronder een nieuwe architect, een vervalser en een chemicus.

• Star Wars – Nadat Luke ontdekt dat zijn oom en tante vermoord zijn, vertrekt hij samen met Obi-Wan richting Alderaan.

Stap 4: Zoeken

In de zoekfase worden de zaken ingewikkelder, niet alleen voor het verhaal dat je vertelt, maar ook voor het hele proces. Personages kunnen hun behoefte vervullen door antwoorden te vinden. Maar goede verhalen presenteren dit niet altijd zo rechtstreeks. In Harmons Story Circle is het van belang dat de vertelling actief en direct blijft.

In een grootschalige epische film of roman is “zoeken” veel meer dan simpelweg rondkijken. Het betekent dat de protagonist een reeks obstakels moet overwinnen. Dit is het echte moment waarop getest wordt of de protagonist zijn doel kan bereiken.

• Toy Story – Woody vindt Buzz Lightyear, maar ze raken opgesloten in het huis van Sid en worden geconfronteerd met dreigende vernietiging.

• Inception – Cobbs team wordt in een hinderlaag gelokt, Saito wordt neergeschoten en ze hebben geen andere keuze dan het plan door te zetten.

• Star Wars – Alderaan wordt vernietigd door de Death Star, en de Millennium Falcon wordt met een tractor beam aan boord van de Death Star getrokken.

Stap 5: Vinden

Gevonden! De held heeft na een moeizame zoektocht gevonden wat hem op weg heeft gestuurd. Maar is het verhaal daarmee voorbij? Nee. Want in een goed verhaal vindt de held zelden wat hij werkelijk nodig heeft.

Hij vindt misschien wat hij wilde, maar dat blijkt niet genoeg; hij heeft iets groters nodig. Dit is precies het punt waar plot en karakterontwikkeling vaak samenkomen.

• Toy Story – Woody bedenkt een plan om uit Sids huis te ontsnappen, en bespreekt met Buzz Lightyear hoe leuk het is om een speelgoed te zijn.

• Inception – Cobb gebruikt zijn doelwit Fischer om zijn eigen onderbewustzijn te betreden, maar Robert wordt gedood en naar de “limbo” gestuurd.

• Star Wars – Terwijl ze hun ontsnapping van de Death Star plannen, redden Luke en Han prinses Leia uit de gevangenisvleugel.

Stap 6: Nemen

Neem alles wat je hebt gevonden! En vlucht! Campbell zou dit deel van het verhaal misschien de “magische vlucht” noemen. Zelfs als de held krijgt wat hij nodig heeft, moet hij een prijs betalen. Zelfs na hun aanvankelijke succes lijden de protagonisten vaak een groot verlies.

Afhankelijk van het genre kunnen deze “verliezen” een tijdelijke tegenslag zijn of de dood van een hoofdpersonage.

• Toy Story – Wanneer Woody en Buzz Lightyear proberen terug te keren naar de verhuiswagen, raakt de batterij van de afstandsbediende auto leeg, waardoor ze vast komen te zitten.

• Inception – Om Fischer en Saito te redden wagen Cobb en Ariadne zich in de limbo; Cobb laat uiteindelijk zijn schuldgevoel over Mals dood los.

• Star Wars – Tijdens de ontsnapping van de Death Star offert Obi-Wan zichzelf op zodat de anderen kunnen ontsnappen.

Stap 7: Terugkeren

In de terugkeerfase nadert het verhaal zijn einde. De personages brengen alles wat ze hebben ontdekt en meegenomen terug naar de normale wereld. Of het nu gaat om magische voorwerpen, mensen of een bepaalde les… juist daardoor zijn ze veranderd.

• Toy Story – Woody en Buzz Lightyear keren veilig terug naar Andy.

• Inception – Cobb en Saito worden wakker uit de limbo en bevinden zich in het vliegtuig; hun missie is geslaagd.

• Star Wars – De rebellen vallen de Death Star aan en Luke vernietigt deze met succes.

Stap 8: Veranderen

Deze verandering kan persoonlijk zijn, of een verandering in de wereld om hen heen. In films of lange verhalen gaat het vaak om allebei.

Soms heeft verandering een omgekeerd effect: de wereld is misschien beter geworden, maar de protagonist is er slechter aan toe. Het kan interessant zijn om deze stap op een slimme manier te gebruiken.

• Toy Story – Woody leert in harmonie samen te leven met Buzz Lightyear.

• Inception – Cobb laat zijn schuld los en keert terug naar zijn kinderen.

• Star Wars – Luke groeit van een boerenjongen uit tot een piloot van de rebellen.

De Story Circle afronden

Verandering maakt een goed verhaal. Verandering is de kern van elk verhaal. De acht stappen van Dan Harmons Story Circle zijn bedoeld om deze verandering mogelijk te maken.

Wat doen we als we verhalen vertellen? In essentie proberen we de veranderingen om ons heen te begrijpen – veranderingen waar we geen controle over hebben. Waarom gaan mensen dood? Waarom komt de zon elke dag op?

We begrijpen de wereld om ons heen beter door verhalen. In zekere zin zijn verhalen onze manier om met verandering om te gaan. Ze herinneren ons er steeds aan dat verandering onvermijdelijk is, en dat het leven toch doorgaat.