Gids voor verhalen vertellen: een gedetailleerde uitleg van Dan Harmons Story Circle-methode

Verhalen vertellen hoort al zolang we bestaan bij ons. Antropoloog Joseph Campbell verzamelde verhalen van over de hele wereld en ontdekte dat ze allemaal dezelfde basisstructuur hebben. Campbells “reis van de held” beschrijft elke fundamentele stap in deze verhaalstructuur. Decennia later bouwde Dan Harmon voort op dit idee en creëerde hij de “Story Circle”. In Dan Harmons Story Circle zijn er acht basisstappen die vrijwel elk verhaal kunnen begeleiden van fade in tot fade out.

De universele taal van verhalen vertellen

Er zijn twee universele talen. De ene is wiskunde … de andere is het verhaal. Verhalen vertellen is een onderdeel van de menselijke ervaring. We geven geschiedenis door met verhalen, leren erdoor hoe we moeten leven en beantwoorden ermee vragen over “goed” en “fout”.

Je hebt geen doctoraat in Engelse literatuur nodig om te begrijpen of een verhaal goed is of niet. We weten allemaal wat een verhaal zou moeten doen, zelfs als we dat niet helder kunnen verwoorden. Misschien is het meest bepalende narratieve element voor het slagen of falen van een verhaal de structuur van het verhaal.

Ons doel vandaag is om één narratieve formule uiteen te zetten: Dan Harmons Story Circle. Laten we beginnen met een eenvoudige definitie.

Wat is Dan Harmons Story Circle?

Dan Harmons Story Circle is een verhaalstructuur, verdeeld in acht afzonderlijke delen, die de reis van de protagonist vertelt. Deze acht stappen worden ook wel “story embryo” of “plot embryo” genoemd en beschrijven het proces waarin een personage zijn dagelijkse leven verlaat om een doel na te streven. Of ze dat doel nu bereiken of niet, uiteindelijk keren ze terug naar hun normale leven, maar dan veranderd.

Scenarioschrijver en regisseur Dan Harmon staat vooral bekend om Community en Rick and Morty.

De 8 stappen van Dan Harmons Story Circle:

1. Jij – een personage bevindt zich in een comfortabele situatie,

2. Noodzaak – maar wil iets.

3. Gaan – het begeeft zich in een onbekende omgeving,

4. Zoeken – en past zich daaraan aan,

5. Vinden – het krijgt wat het wil,

6. Nemen – en betaalt daar een hoge prijs voor,

7. Terugkeren – keert vervolgens terug naar de vertrouwde omgeving,

8. Veranderen – is veranderd.

Toegegeven, de acht stappen van de Story Circle hierboven zijn sterk vereenvoudigd. De onderstaande afbeelding toont de volgorde en de vorm van deze structuur.

Waarom is de Story Circle een cirkel? Waarom geen rechte lijn van stap 1 tot stap 8? De cirkel geeft het verhaal een onzichtbare impuls, bijna als een achtbaan.

De protagonist begint bovenaan het verhaal en moet onvermijdelijk een symbolische afdaling doormaken, die in de Story Circle ook letterlijk als een afdaling wordt weergegeven. Onderaan de cirkel zit de protagonist letterlijk en figuurlijk “op de bodem” en de weg naar succes wordt vervolgens opnieuw visueel in de cirkel zichtbaar gemaakt.

Het eerste wat je opvalt, is dat Harmons Story Circle heel dicht bij het echte leven staat. De verhalen die we vaak vertellen, volgen (heel vanzelfsprekend) de Story Circle van Dan Harmon. De legendarische schrijver zelf beschreef de Story Circle en hoe die werkt in een aflevering van Rick and Morty.

Je moet op pad gaan, zoeken, vinden, meenemen, terugkeren, veranderen. Deze acht stappen vormen Dan Harmons Story Circle. Want vertellen is hoe wij de wereld om ons heen begrijpen. Je kunt de Story Circle ook zien als een verkorte versie van Joseph Campbells “reis van de held”. Blake Snyders Save the Cat! is eveneens een drie-aktenstructuur die een vergelijkbaar pad volgt.

Campbells werk had een enorme invloed op George Lucas bij het creëren van de meest succesvolle filmreeks aller tijden: Star Wars. Je ziet Campbells invloed ook terug in The Matrix, Harry Potter en In de ban van de ring.

Stap 1: Jij

De essentie van de stap “Jij” is het vaststellen van de hoofdpersoon van het verhaal. De protagonist hoeft niet per se één persoon te zijn; het kan ook een familie of een team zijn. Dit is onze introductie tot de hoofdpersoon en geeft ons de kans hem of haar te leren kennen vóórdat het verhaal echt begint.

Dit is cruciaal voor het creëren van een boog die de moeite waard is om te volgen. Een belangrijk onderdeel van verhalen vertellen is de “verandering” die de protagonist tijdens zijn reis doormaakt. In deze fase zetten we die karakterboog bewust op, zodat we deze verandering aan het eind van het verhaal kunnen beoordelen. Tegelijkertijd is dit een sleutelperiode om de omgeving van het personage te begrijpen – de wereld waarin het leeft, de regels van die wereld en hoe het daarin past.

Als we naar onze casestudy’s kijken, kunnen we zien hoe de stap “Jij” eruitziet.

• Toy Story – We maken kennis met Woody en zien hoe gelukkig hij is als Andy’s favoriete speelgoed.

• Inception – We ontmoeten Cobb en komen te weten dat hij als ingehuurde specialist informatie steelt uit het onderbewustzijn van mensen.

• Star Wars – We ontmoeten Luke, die vastzit op de boerderij van zijn oom, waar hij moet werken terwijl hij verlangt naar de wijde wereld.

Stap 2: Noodzaak

Zodra we de protagonist en zijn wereld kennen, is de volgende stap te achterhalen wat hij “nodig heeft”. Er gebeurt iets met de protagonist dat een probleem of vraag oproept (met andere woorden: een inciting incident). Hier begint het verhaal vorm te krijgen – als “Jij” de “wie” van het verhaal is, dan is “Noodzaak” de “wat”.

Hier leren we het hoofddoel van de protagonist kennen, en het nastreven van dat doel zal de rest van het verhaal sturen.

• Toy Story – Met de komst van Buzz Lightyear moet Woody een manier vinden om weer Andy’s favoriete speelgoed te worden.

• Inception – Cobb moet beslissen of hij Saito’s opdracht aanneemt, die hem mogelijk de kans geeft om naar huis terug te keren en zich bij zijn kinderen te voegen.

• Star Wars – Wanneer R2-D2 Leia’s boodschap aflevert, nodigt Obi-Wan Luke uit om met hem mee te gaan om de plannen van de Death Star te bezorgen.

Stap 3: Gaan

Een behoefte zet ons aan tot actie. “Gaan” markeert de eerste stap van de protagonist richting het vervullen van zijn behoefte. Daarom hoor je zo vaak “we hebben een proactieve protagonist nodig”. Als er wel een “behoefte” is maar geen “actie”, is het verhaal voorbij. Als je je eigen scenario schrijft, maak de behoefte dan zo urgent dat er simpelweg niet aan te ontkomen valt.

De derde stap oversteken betekent ook dat de protagonist de onderste helft van de cirkel binnengaat, zijn oorspronkelijke wereld achter zich laat en officieel het onbekende betreedt.

• Toy Story – Nadat Woody Buzz uit het raam heeft geduwd, keren de andere speelgoedfiguren zich tegen hem. Andy neemt Woody mee naar Pizza Planet.

• Inception – Cobb begint zijn team samen te stellen om Saito’s opdracht uit te voeren, inclusief een nieuwe architect, een vervalser en een chemicus.

• Star Wars – Nadat Luke thuiskomt en ontdekt dat zijn oom en tante zijn vermoord, vertrekt hij met Obi-Wan richting Alderaan.

Stap 4: Zoeken

In de zoekfase worden de zaken complexer – niet alleen voor het verhaal dat je vertelt, maar ook voor het hele proces. Het personage kan zijn behoefte vervullen door naar antwoorden te zoeken. Maar goede verhalen zijn zelden zo rechtlijnig. In Harmons Story Circle draait alles om actief en direct vertellen.

In een groots opgezette epische film of roman is “zoeken” veel meer dan letterlijk speuren. Het betekent dat de protagonist een reeks obstakels móét overwinnen. Dit is het moment waarop echt getest wordt of de protagonist zijn doel kan bereiken.

• Toy Story – Woody vindt Buzz terug, maar ze raken opgesloten in het huis van Sid en staan oog in oog met dreigende vernietiging.

• Inception – Cobbs team wordt in een hinderlaag gelokt, Saito wordt neergeschoten en ze hebben geen andere keuze dan het plan toch voort te zetten.

• Star Wars – Alderaan is door de Death Star vernietigd en de Millennium Falcon wordt door een tractor beam het ruimteschip binnengetrokken.

Stap 5: Vinden

Gevonden! De held zoekt zich een weg door de reis en vindt uiteindelijk datgene wat hem tot de reis dreef: zijn “behoefte”. Maar is het verhaal daarmee klaar? Nee. Want in een goed verhaal vindt de held nooit precies wat hij écht nodig heeft.

Hij vindt misschien wat hij wil, maar blijkt veel meer nodig te hebben dan dat. Iets groters. Dit is precies het punt waar plot en karakterontwikkeling vaak samenkomen.

• Toy Story – Woody bedenkt een plan om uit Sids huis te ontsnappen en praat met Buzz over het plezier van een speelgoed zijn.

• Inception – Cobb maakt gebruik van zijn doelwit Fischer om diens eigen onderbewustzijn binnen te gaan, maar Robert wordt gedood en naar limbo gestuurd.

• Star Wars – Tijdens de poging om de Death Star te ontvluchten bevrijden Luke en Han prinses Leia uit de gevangenis.

Stap 6: Nemen

Neem alles mee wat je hebt gevonden! En vlucht dan! Campbell zou dit deel van het verhaal “de magische vlucht” kunnen noemen. Zelfs als de held erin slaagt te krijgen wat hij nodig heeft, moet hij daarvoor een prijs betalen. Zelfs na een eerste succes lijden de protagonisten een groot verlies.

Afhankelijk van het genre kan dit “verlies” variëren van een tijdelijke tegenslag tot de dood van een belangrijk personage.

• Toy Story – Wanneer Woody en Buzz proberen terug te keren naar de verhuiswagen, raakt de batterij van de RC-auto leeg en blijven ze stranden.

• Inception – Om Fischer en Saito te redden, wagen Cobb en Ariadne zich in de limbo. Cobb laat uiteindelijk zijn schuldgevoel over Mals dood los.

• Star Wars – Tijdens de ontsnapping uit de Death Star offert Obi-Wan zichzelf op zodat de anderen kunnen ontsnappen.

Stap 7: Terugkeren

De terugkeer luidt het einde in. De personages brengen alles wat ze hebben ontdekt en meegenomen terug naar hun normale wereld. Of het nu gaat om een magisch object, een persoon of een bepaalde les… en juist daardoor zijn ze veranderd.

• Toy Story – Woody en Buzz keren veilig terug bij Andy.

• Inception – Cobb en Saito worden wakker uit de limbo en bevinden zich weer in het vliegtuig; hun missie is geslaagd.

• Star Wars – De rebellen vallen de Death Star aan en Luke slaagt erin deze te vernietigen.

Stap 8: Veranderen

Deze verandering kan persoonlijk zijn, maar ook de wereld om hen heen kan veranderd zijn. In een film of lang verhaal is het vaak allebei.

Soms werkt de verandering omgekeerd: de wereld is er beter aan toe, maar de protagonist is er slechter aan toe. Creatief omgaan met deze stap kan erg interessant zijn.

• Toy Story – Woody leert vreedzaam samen te leven met Buzz.

• Inception – Cobb laat zijn schuldgevoel los en keert terug naar zijn kinderen.

• Star Wars – Luke groeit van een boerenjongen uit tot een piloot van de rebellen.

De Story Circle afronden

Verandering maakt een goed verhaal. Verandering is de sleutel tot elk verhaal. De acht stappen van Dan Harmons Story Circle zijn ontworpen om precies die verandering te bewerkstelligen.

Wat doen we wanneer we verhalen vertellen? In essentie proberen we de veranderingen om ons heen te begrijpen – veranderingen waar we geen controle over hebben. Waarom sterven mensen? Waarom komt de zon elke dag op?

Met verhalen begrijpen we de wereld om ons heen beter. In zekere zin zijn verhalen onze manier om met verandering om te gaan. Ze herinneren ons er voortdurend aan dat verandering onvermijdelijk is en dat het leven toch doorgaat.